A T L A S Y A

Yönetim Kurulu Sorumlulukları Nelerdir? (Güncel Mevzuata Göre)

icon

 

Giriş

Dernek ve vakıflarda yönetim kurulu, kurumun en kritik karar organıdır. Hem idari hem mali süreçlerin yürütülmesinden, mevzuata uygunluktan ve tüzel kişiliğin temsilinden sorumludur.
Bu yazıda, güncel Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre yönetim kurulu üyelerinin görev ve sorumluluklarını adım adım inceliyoruz.

 


1. Yönetim Kurulunun Temel Görevleri

Yönetim kurulu, tüzel kişiliğin beyni gibidir. Temel görevleri şunlardır:

1.1 Derneği / Vakfı Temsil Etmek

  • Kurumu resmi dairelerde temsil eder.
     

  • Üçüncü kişilerle yapılacak sözleşme, protokol ve yazışmalarda yetki sahibidir.
     

1.2 Karar Alma ve Uygulama

  • Kurumun amaç ve faaliyetlerine uygun kararlar alır.
     

  • Alınan kararların uygulanmasını sağlar.
     

  • Karar defterine işlenmesini güvence altına alır.
     

1.3 Yıllık Faaliyet Planı ve Bütçe Hazırlamak

  • Yıllık çalışma programı oluşturur.
     

  • Tahmini bütçeyi hazırlar ve genel kurula sunar.
     

1.4 Üyelik İşlemlerini Yürütmek (Dernekler)

  • Üye kabulü ve üyelikten çıkarma kararlarını verir.
     

  • Üyelik kayıtlarını güncel tutar.
     

1.5 Proje ve Faaliyetleri Yürütmek

  • Kurumun tüzüğüne ve amaçlarına uygun projeleri planlar, yürütür ve sonuçlandırır.
     

 


2. Hukuki Sorumluluklar

Yönetim kurulu üyeleri, görevlerini ihmal veya kötüye kullanmaları halinde hukuken sorumludur.

2.1 Mevzuata Uygun Hareket Etme Zorunluluğu

  • Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uymak zorundadır.
     

2.2 Hukuki Yaptırımlar

Hatalı işlemler şu yaptırımlara sebep olabilir:

  • İdari para cezaları
     

  • Adli cezalar (ör. zimmet, usulsüzlük)
     

  • Dernek/vakıf gelirinin yanlış kullanımı durumunda kişisel sorumluluk
     

2.3 Kararlardan Doğan Sorumluluk

  • Yönetim kurulu kararlarına imza atan üyeler, kararın sonuçlarından eşit şekilde sorumludur.
     

  • “Karara muhalimim” şerhi düşülerek sorumluluk azaltılabilir.
     

 


3. Mali Sorumluluklar

Yönetim kurulunun en kritik yükümlülüklerinden biri mali süreçlerin doğru yürütülmesidir.

3.1 Gelir ve Giderlerin Belgelendirilmesi

  • Tüm gelir ve giderler resmi usullere uygun olarak belgelenir.
     

  • Usulsüz makbuz, kayıt dışı gelir ve gider işlemleri yasaktır.
     

3.2 Defter ve Kayıt Düzeni

Yönetim kurulu;

  • Karar defteri,
     

  • İşletme defteri veya bilanço esasına göre defterler,
     

  • Üye kayıt defteri (derneklerde)
    gibi tüm resmi kayıtların doğru tutulmasını sağlamakla yükümlüdür.

     

3.3 Bağış ve Yardım Süreçleri

  • Bağış toplama faaliyetlerinin izinli ve mevzuata uygun olması gerekir.
     

  • Yurt dışından gelen yardımların sistem üzerinden bildirilmesi zorunludur.
     

 


4. İdari Sorumluluklar

4.1 Personel Yönetimi

  • Personel alımı, iş sözleşmeleri, SGK bildirimleri ve çalışan yönetimi kurula aittir.
     

4.2 Tüzük / Senet Uygulaması

  • Tüzük veya vakıf senedine uygun yönetilmek zorundadır.
     

  • Tüzük değişikliği teklifleri hazırlar.
     

4.3 Genel Kurul Süreçlerini Yönetmek

  • Olağan ve olağanüstü genel kurul çağrıları yapar.
     

  • Gündemi belirler.
     

  • Genel kurul sonuçlarını DERBİS üzerinden bildirir.
     

 


5. Yönetim Kurulu Üyelerinin Bireysel Sorumlulukları

Her üye, görev dağılımı yapıldığında kendi alanından ayrıca sorumludur:

Başkan

  • Kurumu temsil eder, toplantıları yönetir.
     

Başkan Yardımcısı

  • Başkanın yokluğunda tüm yetkileri devralır.
     

Genel Sekreter

  • Resmi yazışmalar, toplantı organizasyonları, raporlar.
     

Sayman

  • Mali süreçlerin yürütülmesi, bütçe, muhasebe, bankalar, kayıt düzeni.
     

Üyeler

  • Belirlenen görevleri yerine getirir, projelerde aktif rol alır.
     

 


6. Sorumluluktan Kaçınmanın Yasal Yolları

Yönetim kurulu üyeleri kendilerini hukuken korumak için şunları yapabilir:

  • Kararlara mutlaka imza atmak ve deftere işlenmesini sağlamak
     

  • Yanlış olduğunu düşündüğü kararlara “muhalefet şerhi” düşmek
     

  • Mali süreçlerde belgeli, şeffaf ve izlenebilir sistem kullanmak
     

  • Şüpheli durumlarda hukuki danışmanlık almak
     

  • Olağan denetimleri zamanında yaptırmak
     

 


Sonuç

Yönetim kurulu, dernek veya vakfın tüm idari ve mali yapısının merkezindedir. Doğru yönetim, hem mevzuata uyumluluğu sağlar hem de kurumun sürdürülebilirliğini güçlendirir. Güncel mevzuata uygun hareket eden bir yönetim kurulu; güvenilir, şeffaf ve etkili bir kurumun temelidir.